TPACK en Vier in Balans (3)


Het Technological Pedagogical Content Knowledge model (TPACK) van Koehler en Mishra (2006) is een conceptueel raamwerk voor ICT integratie in het onderwijs. Kern is dat goed onderwijs ondersteund door ICT gebaat is bij een goede afstemming tussen de vakinhoud, bijhorende (vak) didactiek,de mogelijkheden van ICT en de relaties tussen deze drie vormen van kennis. De docent moet beschikken over de essentiële kennis en vaardigheden om deze integratie in de praktijk uit te voeren. In het model kunnen drie geïntegreerde, technologie gerelateerde componenten onderscheiden worden. 

Technological Content Knowledge heeft betrekking op de relatie tussen ICT en een bepaald vakgebied, Technological Pedagogical Knowledge betreft de kennis over de verhouding tussen ICT-toepassingen en onderwijsleerprocessen.TPACK tot slot betekent dat er continu een balans wordt gezocht tussen de dimensies van het model om ICT succesvol te integreren. Daarnaast is kennis van de onderwijscontext noodzakelijk, zoals kennis over de doelgroep en de schoolomgeving. De cirkel rond het model geeft aan dat rekening gehouden moet worden met dergelijke contextvariabelen waarin ICT geïntegreerd wordt, zoals de ICT-vaardigheden van de doelgroepen en de beschikbare infrastructuur, zie http://www.scribd.com/doc/139806280/Literatuurstudie-TPACK en http://www.scribd.com/doc/139806279/Maak-Kennis-Met-TPACK

Zowel TPACK als Vier in Balans zijn een model of tool te noemen, een leidraad waar het gaat om het integreren van ICT en onderwijs. In beide gevallen is evenwicht, balans het uitgangspunt om tot succesvol ICT gebruik te komen. In het algemeen kan ook gesteld worden dat het TPACK model functioneert binnen de randvoorwaarden van Vier in Balans. Specifiek kan gesteld worden dat in het TPACK model het accent ligt op de deskundigheid van de docent. ICT-competente docenten zijn deskundig op vier gebieden: vakinhoud, didactiek en technologie – ICT en het vierde overkoepelende. Waar Vier in Balans de randvoorwaarden in 4 dimensies beschrijft, beschrijft TPACK de sleutelrol van de docent in het geheel van vier geïntegreerde kennisdomeinen. TPACK is anders gezegd en wat mij betreft in eerste instantie onderdeel van de dimensie Deskundigheid, kennis – inzicht – attitude, uit de tool Vier in Balans.
Wie als docent concreet met of op basis van het TPACK model aan de slag wil zal als eerste kennis moeten hebben van de technische mogelijkheden en de eventuele resultaten van de toepassing. Ontbreekt die kennis, dan is een koppeling met inhoud en vakdidactiek niet mogelijk, zo simpel is het. Ontbreekt de kennis, dan kan die deskundigheid op eigen gelegenheid verworven worden, veelal is dat ook de praktijk. Mij zijn weinig uitgewerkte schoolplannen, curricula of professionaliserings plannen bekend waarin bijvoorbeeld het gebruik van een webquest, een vodcast of FaceBook expliciet worden genoemd. Dat deze toepassingen toch worden gebruikt is te danken aan de creativiteit en het doorzettingsvermogen van de betreffende docent. Op veel scholen is randvoorwaarde Visie meestal niet of half ingevuld, om over de gebrekkige infrastructuur in veel onderwijsinstellingen nog maar te zwijgen. 
TPACK uitvoeren in de praktijk binnen de kaders van Vier in Balans is slechts op ambitieuze en innovatieve scholen mogelijk, waar duidelijk is gekozen, helaas, das de andere kant van de medaille, voor een insteek vanuit de ICT, de technologie en niet vanuit een onderwijskundige visie. Mocht een docent binnen een minder vooruitstrevende school dan wel de kennis hebben, professionalisering niet een struikelblok blijkt te zijn (want hobbyisme), dan is de randvoorwaarde infrastructuur een belemmering, tweeënveertig PC’s op 1800 leerlingen. De nodige software wordt veelal zelf opgescharreld, dat dan weer wel. 

Wim Borghuis

Geen opmerkingen: