Digitaal toetsen – naar concreet ontwerp (2)



In het proces van het realiseren van een digitale toets  zijn we nu in de fase van concreet ontwerp. Van de negen stappen die gevolgd moeten worden om van een papieren toets een digitale te maken http://toetsdigitaal.blogspot.nl/2013_05_19_archive.html zijn er inmiddels zes gezet.             
De leerdoelen zijn beschreven, de leerstof is in topics of thema’s verdeeld, de vragen zijn ge(her)formuleerd, ingevoerd in het programma Question Mark en de toets is samengesteld. Hier de gegevens die de basis vormen voor de digitale toets http://www.scribd.com/doc/145383554/Digitale-toets-ontwikkelen
 
Een belangrijk punt is het verdelen van de toetsvragen in topics en subtopics. Dit niet alleen om vragen geclusterd te laten beantwoorden, maar meer nog om daar in later stadium gemak van te hebben. Nu gaat het nog om een eerste toets bestaande uit 45 vragen en is sprake van een beperkte pilot. Wanneer de toets structureel een plaats krijgt - en dat is de bedoeling - wordt een itembank opgezet en op basis van de subtopics een database ingericht. 
Het is dan mogelijk uit grotere aantallen vragen een toets samen te stellen, zodat op diverse manieren, gedifferentieerde toetsen kunnen worden samengesteld en afgenomen. Binnen een groep cursisten kunnen verschillende varianten van een toets worden ingezet, meerdere groepen kunnen een “eigen” toets krijgen, het inhoudelijk accent van de toets kan verlegd worden enz. De huidige topicstructuur is de basis voor de itembank, het coderen van vragen maken het mogelijk vragen op basis van inhoud (topic) en toetsniveau (Bloom) toe te voegen aan de vragenbank, voor het samenstellen van volgende toetsen vragen te selecteren en te clusteren .

Stap 5, het invoeren van de vragen in het programma Question Mark is de eigenlijke stap van “papier naar digitaal”. Dit is een kwestie van importeren -  kopiëren en plakken – uit Word. Belangrijk is dat hier de meta data uit Word niet meegekopieerd worden, hierdoor raakt QM namelijk van slag. Oplossing is het kopiëren en plakken vanuit het Kladblok zodat alleen de kale tekst wordt ingevoerd. Wie dit niet doet, krijgt te maken met een opmaak in QM die een eigen leven gaat leiden, vragen verspringen, er ontstaan ongewenste spaties enz.
Het invoeren van de vragen gaat via de Wizzard QM, volgens een menu bestaande uit een aantal logische stappen. (MC, invoer vraag, antwoord toevoegen, score aan vraag koppelen, antwoordvolgorde vaststellen, code en volgnummer toevoegen, opslaan.) Wanneer er sprake is van wijzigingen in een vraag is enige alertheid vereist. Het wijzigen van een titel van een vraag is vrij eenvoudig, het verbeteren van een tik of spelfout aanzienlijk lastiger en tijdrovend. 
Aanpassen van vragen kan op twee manieren: via de wizzard en/of via de editor. Via de wizzard zijn aanpassingen makkelijk te doen, via de editor is dit wat omslachtiger. Is een vraag via de editor gewijzigd, dan is aanpassen via de wizzard niet meer mogelijk en kan alleen de editor gebruikt worden. Het “maken” van de toets betekent het creëren van een folder en het via de wizzard invoeren van de toets. Hierbij worden gegevens als naam van de toets, type toets, tijdslimiet e.d. toegevoegd en wordt een template gekozen. Tot slot wordt bepaald dat voor elke deelnemer aan de toets de toetsvragen in een andere volgorde op het scherm gaan verschijnen. Proefdraaien met de toets is gepland voor 12 juni as. Omdat het een test is, wordt dat gedaan met testaccounts. Voordat het zover is moet de toets in de zg. productieomgeving gezet worden, klaargezet en beschikbaar voor de docent. Deze kan voor afname van de proeftoets kijken hoe zijn toets er nu werkelijk uitziet en nagaan of nog aanpassingen nodig zijn.
 
Al met al is het “omzetten” van een papieren toets naar een digitale toets is geen sinecure. En de tijd die nu is geïnvesteerd in het ontwikkelen van de toets, overschrijdt ruimschoots de tijd die anders was gemoeid met het nakijken en beoordelen van de papieren versie van de toets. Ervan uitgaande dat in dit geval de kost voor de baat uitgaat om het zomaar ’s te zeggen lijkt het toch een zinvolle investering,  gaat het alleen al om professionalisering van de docent en kwaliteit van zijn toetsing.

Wim Borghuis.